Na osnovu člana 36 Statuta Regulatorne Agencije za energetiku (‘’Sl. list RCG’’, br.31/04), a u vezi sa članom 13 stav 2 Zakona o energetici (‘’Sl. list RCG’’, br.39/03), Odbor Agencije je, na sjednici održanoj 26.09.2007.godine, utvrdio

FINANSIJSKI PLAN REGULATORNE AGENCIJE ZA ENERGETIKUZA 2008. GODINU

  

I  OSNOVNE ODREDBE

 

Finansijski plan Regulatorne agencije za energetiku za 2008. godinu (u daljem tekstu: Finansijski plan) sadrži pregled planiranih rashoda i prihoda Regulatorne agencije za energetiku (u daljem tekstu: Agencija) za 2008. godinu.

Rashodi Agencije su procijenjeni troškovi Agencije, potrebni za ostvarivanje funkcije Agencije u 2008. godini.

Prihodi Agencije se ostvaruju od naknada koje plaćaju energetski subjekti u skladu sa Zakonom o energetici i opštim aktima Agencije.

 

II  PODACI O AGENCIJI

 

Agencija je osnovana Zakonom o energetici (‘’Sl. list RCG’’, br. 39/03; u daljem tekstu: Zakon), kao samostalna, funkcionalno nezavisna i neprofitna organizacija, koja vrši javna ovlašćenja koja su joj povjerena Zakonom. Agencija ima svojstvo pravnog lica i upisana je u Centralni registar Privrednog suda u Podgorici. Sjedište Agencije je u Podgorici, Bulevar Svetog Petra Cetinjskog broj 96.

Organi Agencije su Odbor Agencije od 3 člana i direktor Agencije. Zakonom je utvrđena i funkcija zamjenika direktora Agencije.

Članovi Odbora Agencije, direktor i zamjenik direktora Agencije su u radnom odnosu u Agenciji. Pored imenovanih i izabranih lica u radnom odnosu u Agenciji je još 13 zaposlenih tako da je ukupan broj zaposlenih u 2007. godini 18.

 

III  NADLEŽNOST AGENCIJE

 

Zakonom je izvršena podjela nadležnosti u oblasti energetike između Vlade RCG, ministarstva nadležnog u oblasti energetike i Agencije, pri čemu su složeni i obimni poslovi normativne i praktične regulacije energetskog sektora Crne Gore i realizacije Vladine politike u oblasti energetike prenijeti u nadležnost Agenciji. 

Zakon je na Agenciju prenio ovlašćenje regulisanja energetskog sektora i pri tome utvrdio da su njeni ciljevi da, uz primjenu principa objektivnosti, transparentnosti i nediskriminatornosti, obezbijedi:

1. implementaciju i primjenu principa, politike i programa koje utvrđuje i objavljuje Vlada RCG;
2. pouzdanu, bezbjednu i ekološki adekvatnu isporuku energije tarifnim kupcima u Crnoj Gori po pravednim cijenama;
3. da energetski subjekti koji obezbjeđuju energiju mogu pokriti svoje troškove po određenoj stopi povrata na investicije;
4. usklađivanje interesa kupaca i energetskih subjekata;
5. da energetski subjekti promovišu očuvanje stabilnosti, sposobnosti i efikasnosti.

Takođe je propisano da regulisanje energetskog sektora mora da bude u skladu sa važećim međunarodnim standardima, uključujući Evropsku energetsku povelju i odredbe Evropske Unije iz oblasti energetike.

Agencija u regulisanju energetskog sektora obavlja normativnu djelatnost koja se sastoji u donošenju propisa, pravila i utvrđivanju procedura potrebnih za izvršavanje obaveza iz Zakona, kao i druge poslove utvrđene Zakonom i to:

1. vrši nadzor nad radom i poslovanjem energetskih subjekata, izdaje licence za obavljanje djelatnosti, interkonekciju postrojenja energetskog sektora, mreža i opreme za proizvodnju, prenos, distribuciju, snabdijevanje i prodaju energije;
2. izdaje ovlašćenja za izgradnju novih ili rekonstrukciju postojećih proizvodnih kapaciteta;
3. izdaje licence za obavljanje elektroenergetskih djelatnsti, utvrđuje tarife i cijene u skladu sa uslovima iz Zakona i opštih akata;
4. izdaje naloge subjektima u energetskom sektoru u skladu sa uslovima iz Zakona i opštih akata;
5. utvrđuje pravila i propise koji se odnose na transport, skladištenje, distribuciju, prodaju i isporuku naftnih proizvoda i izdaje licence subjektima za obavljanje tih djelatnosti;
6. mijenja, obustavlja, opoziva, nadgleda, kontroliše i sprovodi poštovanje uslova iz licenci izdatih u skladu sa odredbama Zakona i ostalih opštih akata donesenih na osnovu Zakona;
7. promoviše konkurentsko ponašanje u sektoru energetike, uključujući pravedan i nediskriminatoran tranzit energije, povećanje izvora za proizvodnju, poboljšanje mogućnosti za prenos, distribuciju i snabdijevanje energijom.
8. obezbjeđuje zaštitu tarifnih kupaca koja omogućava: pravičan i nediskriminatorni odnos energetskih subjekata prema tarifnim kupcima; usluge visokog kvaliteta isporuka od strane energetskih subjekata; utvrđivanje mehanizama koji će podstaći učešće zainteresovanih prilikom izrade pravila koja se odnose na tarifne kupce;
9. obezbijeđuje, u skladu sa ovlašćenjima utvrđenim zakonom i opštim aktima, da su tenderske procedure za izgradnju novih proizvodnih kapaciteta u skladu sa važećim zakonom.

 

 

IV  NORMATIVNI OKVIR FINANSIRANJA  RADA AGENCIJE

 

Finansiranje Agencije je jedan od neophodnih elemenata za ostvarivanje funkcije, poslova i zadataka koji su joj stavljeni u nadležnost, a koji su većim dijelom navedeni u poglavlju III ovog plana. Utvrđeni način finansiranja treba da obezbijedi da regulisanje energetskog sektora Republike bude objektivno, transparentno i nediskriminatorno i u skladu sa važećim međunarodnim standardima, uključujući Evropsku energetsku povelju i odredbe Evropske Unije iz oblasti energetike. Njime treba da se obezbijedi i funkcionalna nezavisnost Agencije, tj. da se omogući da u vršenju svojih poslova i donošenju odluka, Agencija bude samostalna i nezavisna, kako od državnih organa, tako i od energetskih subjekata i korisnika njihovih usluga.

Način finansiranja rada Agencije je propisan članom 13 Zakona, koji glasi:

" (1)  Vlada obezbjeđuje početno finansiranje potrebno za osnivanje Agencije, nakon čega se Agencija finansira putem naknada koje utvrđuje u skladu sa ovim Zakonom i ostalim opštim aktima.

1. Agencija utvrđuje finansijski plan za narednu godinu, najkasnije do 30. septembra tekuće godine. Agencija dostavlja Skupštini na usvajanje, a Vladi na uvid, finansijski plan, koji je dostupan za javnost, u skladu sa pravilima koje je utvrdila Agencija.
2. U skladu sa pravilima koje utvrđuje, Agencija objavljuje utvrđene iznose naknada za svaku godinu, koju plaćaju energetski subjekti. Naknade se određuju u cilju pokrivanja procijenjenih troškova Agencije tokom godine.
3. Energetski subjekti plaćaju naknade navedene stavom 3 ovog člana, koje se uplaćuju na račun Agencije, koja ima isključiv pristup sredstvima. U slučaju da se sredstva sa računa, navedena ovim stavom, ne iskoriste u potpunosti tokom fiskalne godine u kojoj su prikupljena, Agencija će prenijeti sredstva u sljedeću godinu, a naknade za sljedeću godinu se umanjuju za tu sumu.’’

Zakon nije utvrdio vrstu naknada za finansiranje Agencije i način njihovog plaćanja, već je to ostavio da Agencija uredi svojim opštim aktima.

Agencija je Pravilnikom o licencama u energetskom sektoru (‘’Sl. list RCG’’, br.50/04) utvrdila vrste naknada koje plaćaju energetski subjekti koje služe za finansiranje rada Agencije i to:

1. naknadu za obradu zahtjeva za izdavanje licence i
2. godišnju naknadu za licencu,

a Pravilima o metodologiji određivanja iznosa naknada za licence, koja je donio Odbor Agencije 13.01.2005. godine i Odlukom o izmjeni Pravila o metodologiji određivanja iznosa naknada za licence, koju je donio Odbor Agencije 26.09.2007.godine i koji su objavljeni na Web strani Agencije, definisala metodologiju za utvrđivanje visine naknada koje su dužni da plaćaju energetski subjekti. Pravilima je definisan metodološki pristup prema kojem je nivo naknada povezan sa indikatorima djelatnosti, kao što su MW instalisane snage, MWh isporučene energije, m3 skladišnog kapaciteta, vrsta transportnog sredstva i slično, samih imalaca licence.

Kako su procesom regulacije u Crnoj Gori obuhvaćene dvije oblasti energetskih djelatnosti, tj. elektroenergetske djelatnosti i djelatnosti u oblasti nafte i gasa, koje su po svojoj prirodi, obimu aktivnosti i potrebi za regulisanjem različite, napravljena je razlika i u načinu određivanja nivoa naknada koje treba da plaćaju subjekti u tim oblastima. Procijenjeno je da u ukupnim poslovima Agencije, poslovi koji se odnose na oblast elektroenergetike učestvuju sa 60%, dok poslovi vezani za oblast nafte i gasa učestvuju sa 40%, pa su, shodno tome i prihodi od godišnjih naknada za licence, koje plaćaju energetski subjekti, raspoređeni u istom odnosu, tj. 60% na subjekte iz oblasti elektroenergetskih djelatnosti i 40% na subjekte iz oblasti nafte i gasa.

Nakon usvajanja finansijskog plana Agencije, visina naknada koje plaćaju energetski subjekti utvrđuje se odlukom Odbora Agencije za svaku kalendarsku godinu.

 

V   POLAZIŠTA ZA 2008. GODINU

 

Kao polazište za utvrđivanje nivoa rashoda Agencije datih u ovom planu, uzeti su troškovi Agencije ostvareni u prvih osam mjeseci 2007. godine, proporcionalno uvećani za preostali dio godine, pri čemu se vodilo računa da se realno sagledaju poslovi i aktivnosti koji se očekuju u 2008. godini.

U trenutku izrade ovog plana, Agencija procjenjuje da će u narednu godinu prenijeti sredstva u iznosu od 154.000,00 €. Sredstva koja će Agencija prenijeti, najvećim dijelom sastoje se od:

1. više ostvarenih prihoda od godišnjih naknada usljed pojave novih subjekata koji obavljaju djelatnosti u oblasti nafte i gasa, kao i povećanja kapaciteta i obima aktivnosti postojećih imalaca licenci,
2. sredstava ostvarenih po osnovu refundacija troškova Agenciji od strane Republičkog fonda zdravstva, Centra za socijalni rad i konsultantske kuće KEMA.

U skladu sa citiranim članom 13 Zakona, neutrošena sredstva se prenose u narednu godinu, a naknade koje plaćaju energetski subjekti biće umanjene za taj iznos.

Agencija će nakon usvajanja ovog plana utvrditi i objaviti nove iznose naknada koje plaćaju subjekti u energetskom sektoru Crne Gore za 2008. godinu, koji će biti niži za iznos prenijetih sredstava iz prethodne godine.

 

VI   PLANIRANI RASHODI

 

Planirani rashodi Agencije u 2008. godini iznose 833.900,00€, a rezerva neophodna za jednomjesečni rad 50.000,00€, što ukupno iznosi 883.900,00€. Rashodi su planirani na nivou koji treba da omogući pokriće svih troškova neophodnih za normalan i efikasan rad Agencije, odnosno ostvarivanje planiranih zadataka i ciljeva i odvijanje regulatornog procesa. Svaka pojedinačna stavka rashoda planirana je na bazi ostvarenih troškova za period od osam mjeseci 2007. godine, uvećana ili umanjena za predvidivi nivo troškova za preostalih četiri mjeseca uz procjenu novih vrsta rashoda koji će biti neophodni po pojedinim stavkama, a u cilju što preciznijeg utvrđivanja nivoa sredstava potrebnih za pokriće rashoda Agencije.

U cilju ostvarivanja zadataka koji su joj stavljeni u nadležnost, članom 12 stav 2 tačka 16 Zakona predviđeno je da Agencija angažuje stručnu pomoć koju joj mogu pružiti domaći i inostrani eksperti. S obzirom da će u 2008. godini, veliki dio aktivnosti u Agenciji biti usmjeren na utvrđivanje pravila i propisa koji definišu strukturu energetskog tržišta, promovisanje konkurencije, podsticanje razvoja tržišta i prava kupca - potrošača da bira snabdjevača, suzbijanju pojave monopola i sankcionisanju zloupotrebe takvog položaja itd, u cilju što kvalitetnijeg obavljanja tog posla biće neophodno angažovanje renomiranih konsultantskih kuća i eksperata koji se bave pitanjima regulacije energetskog sektora. Planom su za tu namjenu predviđena sredstva u iznosu od 30.000,00€.

Zarade su planirane za 19 zaposlenih, odnosno u 2008.godini planiran je, uz postojećih 18 zaposlenih, prijem u radni odnos još jednog zaposlenog sa visokom školskom spremom. Za isti broj zaposlenih planirana su i druga primanja koja pripadaju zaposlenima u skladu sa propisima koji regulišu zarade, naknade i druga primanja zaposlenih.

Porezi i doprinosi obračunati su u skladu sa važećim zakonskim propisima na zarade i druga primanja čiji iznosi podliježu oporezivanju i plaćanju doprinosa.

Rashodi za materijal i usluge, u skladu sa povećanjem obima aktivnosti Agencije i broja zaposlenih, planirani su na nešto većem nivou u odnosu na 2007.godinu, a obuhvataju nabavku potrošnog kancelarijskog materijala, plaćanje bankarskih provizija, usluga telefonskih i internet komunikacija, goriva i električne energije, komunalija, registracije i održavanja automobila, obaveznih premija osiguranja, oglašavanja i objavljivanja propisa, popravki i odžavanja opreme, nabavki stručne literature i časopisa i ostale namaterijalne troškove.

Planirana su i sredstva za plaćanje usluga revizije godišnjeg izvještaja, dodjele stipendija kao i pružanje finansijske podrške sprovođenju različitih projekata.

Predviđena su i sredstva za stručno usavršavanje, obrazovanje kadrova i službena putovanja radi obezbjeđivanja prisustva predstavnika Agencije na međunarodnim i domaćim stručnim skupovima i seminarima kao i učešća u radu organizacija čiji je Agencija član što je nephodno, kako radi dalje stručne edukacije i osposobljavanja za kvalitetno ostvarivanje njene funkcije, tako i radi aktivnijeg uključivanja u evropske regulatorne procese.

Planirani trošak organizacije skupova i članarina odnosi se na sredstva predviđena za potrebe edukacije, kroz organizovanje radionica i seminara, budućih učesnika energetskog tržišta kao i zaposlenih u Agenciji, i plaćanje članarine udruženjima čiji je Agencija član.

Posebno treba izdvojiti izdatak namijenjen plaćanju godišnje rate za kupljeni poslovni prostor u iznosu od 150.000,00€, rezervu koja pokriva približno jednomjesečno finansiranje osnovnih aktivnosti Agencije, kao i sredstva namijenjena za rješavanje stambenih pitanja zaposlenima u Agenciji.

 

VII  PLANIRANI  PRIHODI

 

Polazna osnova za izradu plana prihoda su procijenjeni troškovi Agencije u 2008. godini, odnosno iznos sredstava potreban za njihovo pokriće. Kao što je već navedeno Agencija ostvaruje prihode od naknada od energetskih subjekata koji obavljaju elektroenergetske djelatnosti, kao i subjekata koji obavljaju djelatnosti skladištenja i distribucije, komercijalnog transporta i prodaje i snabdijevanja naftnim proizvodima i gasom.

Planirani prihod od godišnjih naknada za licence u 2008. godini iznosi 727.900,00€, a od naknada za obradu zahtjeva za licence 2.000,00€ i određuju se u zbirnom iznosu koji predstavlja razliku između ukupnih rashoda za 2008. godinu i sredstava prenijetih iz 2007.godine.

Planiranje prihoda Agencije za 2008. godinu urađeno je u svrhu pokrića planiranih rashoda, pri čemu je Pravilima o metodologiji određivanja iznosa naknada za licence i Odlukom o izmjeni Pravila o metodologiji određivanja iznosa naknada za licence, propisano da se naknade, po pojedinim vrstama licenci, plaćaju na bazi tehničkih i energetskih indikatora djelatnosti energetskih subjekata, kao što su instalisana snaga - MW, isporučena energija - MWh, skladišni kapaciteti - m3, broj i vrsta transportnih sredstava i drugih pokazatelja aktivnosti energetskih subjekata.

Pri određivanju visine planiranih naknada, vodilo se računa i o tome da njihov nivo ne predstavlja opterećenje za rad energetskih subjekata i da one bitno ne utiču na uvećanje njihovih rashoda, što bi se moglo reflektovati na cijene njihovih usluga. Na osnovu prikupljenih podataka i dokumentacije energetskih subjekata kojima raspolaže Agencija, sagledavanjem prihoda Elektroprivrede Crne Gore AD Nikšić i Jugopetrola AD Kotor, kao najvećeg subjekta u oblasti nafte i gasa, procijenjeno je da predviđene naknade Agenciji za 2008. godinu iznose oko 0,2% njihovih ukupnih prihoda za 2006.godinu. S druge strane, kroz regulatornu funkciju Agencije, u energetskom sektoru treba da budu ostvareni efekti koji ne samo da će neutralisati taj nivo uticaja na rashode energetskih subjekata, već će dovesti i do ušteda u odnosu na njihove sadašnje troškove.

 

VIII TABELARNI PRIKAZ RASHODA I PRIHODA AGENCIJE U 2008. GODINI

 

Planirani rashodi i prihodi Agencije za 2008. godinu se utvrđuju u sljedećim iznosima:

 

I	R A S H O D I
A.	Zarade zaposlenih	252500,00
B.	Naknade	38300,00
C.	Porezi i doprinosi na zarade i naknade	220400,00
D.	Rashodi za materijal i usluge	54300,00
1.	Kancelarijski materijal	5000,00
2.	Bankarske provizije	2000,00
3.	Telefonske  komunikacije	12000,00
4.	Troškovi goriva i energije	10000,00
5.	Komunalije	800,00
6.	Registracija i održavanje automobila	1500,00
7.	Premije osiguranja	3000,00
8.	Oglašavanje	3000,00
9.	Internet	700,00
10.	Poštanske usluge	1300,00
11.	Popravke i održavanje opreme	2500,00
12.	Stručna literatura	2500,00
13.	Ostali nematerijalni troškovi	10000,00
E.	Troškovi revizije godišnjeg izvještaja	5000,00
F.	Stipendije, finansijska podrška projekata	10000,00
G.	Angažovanje stručne pomoći	30000,00
H.	Troškovi službenih putovanja, seminara i obuke	25000,00
I.	Troškovi organizacije skupova i članarine	20000,00
J.	Osnovna sredstva	155000,00
1.	Poslovni prostor	150000,00
2.	Ostala oprema	5000,00
K.	Sredstva za rješavanje stambenih pitanja	23400,00
II	U K U P N O  R A S H O D I  ( A+B+C+D+E+F+G+H+I+J+K )	833900,00
III	R E Z E R V A	50000,00
IV	U K U P N O  (  II+III  )	883900,00
V	P R I H O D I
A.	Prenos iz prethodne godine	154000,00
B.	Godišnje naknade za licence	727900,00
C.	Naknade za obradu zahtjeva za licence	2000,00
VI	U K U P N O  P R I H O D I ( A+B+C )	883900,00

 

IX  REALIZACIJA PLANA

 

Raspored sredstava po ovom finansijskom planu vrši se u skladu sa opštim aktima Agencije, donijetim odlukama, programima i planovima rada, utvrđenim kriterijumima i mjerilima Agencije, zaključenim ugovorima i drugim aktima koje donosi Agencija u skladu sa zakonom u cilju ostvarivanja javnog interesa koji joj je povjeren.

 

X   ZAVRŠNE ODREDBE

 

Ovaj finansijski plan se dostavlja Vladi RCG na uvid, a Skupštini RCG na usvajanje.

Ovaj finansijski plan stupa na snagu danom stupanja na snagu odluke Skupštine RCG o usvajanju plana, nakon čega će se objaviti na Web strani Agencije.

 

Predsjedavajući Odbora Agencije,
Branko Kotri, dipl.el.ing

 

Broj: 07/1318-3
Podgorica, 26.09.2007. godine

 

Ovaj Finansijski plan je usvojila Skupština Crne Gore, Odlukom SU-SK broj: 01-651/4 od 18.12.2007. godine.