Na osnovu čl. 12 stav (2) tačka 1) i člana13, stavovi (1) i (3) Zakona o energetici ("Službeni list" RCG, broj 39/03) i člana 24  stav (1) tačka 13) Statuta Regulatorne agencije za energetiku (“Službeni list RCG", broj 31/04), Odbor Agencije je, na sjednici od 13. januara 2005. godine, utvrdio

 

 

P R A V I L A
O METODOLOGIJI ODREĐIVANJA IZNOSA NAKNADA ZA LICENCE

 

Uvod

Ovim pravilima se utvrđuje metodologija za određivanje iznosa naknada za licence koje subjekti koji obavljaju energetske djelatnosti plaćaju Agenciji za obradu zahtjeva za izdavanje licence i na ime godišnje naknade za licencu.
Poglavlje 1 ovih pravila sadrži pregled osnovnih radnih zadataka koji predstoje Agenciji a koji direktno utiču na njene buduće prihode, dok su u Poglavlju 2 dati rashodi koje sadrži finansijski plan. U Poglavlju 3 data su predviđanja prihoda i u Poglavlju 4 je prezentirana metodologija utvrđivanja naknada za licence.

1. Predviđanje radnih zadataka

Procesom regulacije energetskog sektora u Crnoj Gori obuhvaćene su dvije oblasti energetskih djelatnosti i to:

- elektroenergetske djelatnosti i
- djelatnosti u oblasti nafte i gasa.

Obavljanje ovih djelatnosti mogu vršiti pravna lica iz zemlje i pravna lica iz inostranstva na osnovu licence koju izdaje Regulatorna agencija za energetiku.
Obaveze i zadaci Agencije na ovim poslovima definisani su Zakonom o energetici i uključuju izradu propisa  iz njene nadležnosti, odobravanje propisa koje podnose energetski subjekti, izdavanje licenci i kontrolu rada njihovih imalaca, stvaranje organizacionog i pravnog okvira za uvođenje tržišnih mehanizama uz nadgledanje tržišta po njegovom formiranju, ukupnu regulaciju monopolskih djelatnosti, zaštitu krajnjih potrošača itd.
U oblasti elektroenergetskih djelatnosti, konkurencija još uvijek nije dovoljno razvijena i pretežno se odnosi na djelatnost snabdijevanja električnom energijom, pa je angažovanje Agencije na regulisanju tih djelatnosti veće i obuhvatnije po sadržaju.
Nasuprot tome, djelatnosti u oblasti nafte i gasa mogu se posmatrati kao relativno konkurentne, pa će se shodno tome, kada je ova oblast u pitanju, Agencija uglavnom baviti izdavanjem licenci i nadgledanjem performansi i poslovanja imalaca licenci.

 

2. Predviđanje rashoda

Rashodi Agencije se određuju Finansijskim planom Agencije i to u iznosu koji obezbjeđuje njeno efikasno funkcionisanje i ostvarivanje planiranih ciljeva. Rashodi se prvenstveno odnose na servisiranje zakonom utvrđenih obaveza prema zaposlenim, angažovanje ekspertske pomoći i konsultanata u cilju pomaganja Agenciji u njenim aktivnostima, pridruživanje međunarodnim udruženjima  u energetskom sektoru i učešće u njihovom radu, kao i stručno usavršavanje i obrazovanje kadrova.
Planirani rashodi Agencije obuhvataju i sredstva za ostale neophodne troškove, kao i rezervu koja pokriva približno jednomjesečno finansiranje osnovnih aktivnosti Agencije

 

3. Predviđanje prihoda

Polazna osnova za izradu plana prihoda je Finansijski plan Agencije za odnosnu godinu.
Planiranje ukupnog prihoda Agencije zasniva se na prihodima koji će se ostvariti od naknada za obradu zahtjeva za izdavanje licenci i prihoda od godišnjih naknada za licence. Utvrđenom politikom licenciranja, predviđeno je da se naknade za obradu zahtjeva za licence naplaćuju prije izdavanja samih licenci, dok se ukupni iznos godišnje naknade za licence naplaćuju kvartalno.
Predviđeni godišnji prihod se obezbjeđuje iz dvije oblasti energetskog sektora (elektroenergetske i oblasti nafte i gasa) koje Agencija reguliše, a unutar njih strukturira prema vrstama licenci.

 

4. Metodologija određivanja iznosa naknada

Imajući u vidu navedene činjenice, pri utvrđivanju naknada koje podnosioci zahtjeva plaćaju za obradu zahtjeva za izdavanje licenci i godišnjih naknada za licence, Agencija je usvojila metodološki pristup da u ukupnom prihodu, učešće dijela prihoda od naknada elektroenergetskih djelatnosti i dijela prihoda od naknada djelatnosti u oblasti nafte i gasa,  zavisi od:

- ukupnog godišnjeg prometa u jednoj i drugoj oblasti i
- nivoa aktivnosti, odnosno neophodnog stručnog angažovanja i vremena koje Agencija treba da utroši na obradu zahtjeva, pregledanje i analizu dostavljene dokumentacije, kao i na kontrolu pridržavanja uslova iz licenci.

Tako dobijeni ukupni iznosi naknada za jednu i drugu oblast se po pojedinačnim djelatnostima takođe dijele na osnovu obima poslova na izdavanju i kontroli sprovođenja uslova iz licenci.
Planirani iznosi naknada za licence utvrđuju se na osnovu procjene očekivanog broja i vrsta zahtjeva za izdavanje licenci za obije energetske oblasti, utvrđene na bazi tehničkih i energetskih indikatora djelatnosti energetskih subjekata iz prethodne godine (npr. instalisana snaga - MW, isporučena energija - MWh, skladišni kapaciteti - m3, broj i vrsta transportnih  sredstava itd.)
Ovi principi su odabrani radi izbjegavanja potencijalnog konflikta interesa koji bi mogao nastati vezivanjem iznosa godišnjih naknada za licence za prihod imaoca licence u djelatnostima u kojima je Agencija nadležna za odobravanje tarifa.

Zato se iznos godišnje naknade za snabdijevanje električnom energijom određuju u odnosu na jedinicu isporučene energije, a u slučaju prodaje i snabdijevanja naftom i gasom, iako se iznos naknade određuje u odnosu na godišnji prihod, konflikt interesa ne postoji jer Agencija nije nadležna za određivanje cijena u toj oblasti.

Pri određivanju iznosa godišnjih naknada za djelatnosti koje su ili će biti tržišne, mora se voditi računa da iznosi naknada ne ugroze tržišnu konkurentnost imaoca licence.
Iznosi naknada za obradu zahtjeva za izdavanje licence se određuju u fiksnom iznosu za svaku vrstu licence pojedinačno.

Iznosi godišnjih naknada za licence operatora prenosne mreže i operatora tržišta se takođe određuju u fiksnom iznosu za svaku licencu pojedinačno.
Iznosi godišnjih naknada za ostale licence se određuju prema godišnjem ostvarenju indikatora djelatnosti i to:

 

	Vrsta licence		Iznos naknade
Elektroenergetika	Proizvodnja		€/MW inst.snage + €¢/MWh proizv.el.energije
	Prenos		€¢/MWh el.energije koja je ušla u mrežu
	Distribucija i operator distributivne mreže		€¢/MWh el.energije koja je ušla u mrežu
	Snabdijevanje		€¢/MWh prodate (fakturisane) el. energije
Nafta i gas	Transport	Drumska transportna sredstva	€/transportnom sredstvu
		Željeznička transportna sredstva	€/transportnom sredstvu
	Skladištenje i distribucija		€/po m3 skladišnog kapaciteta
	Prodaja i snabdijevanje		% godišnjeg prihoda

 

5. Primjena 

Na osnovu ovih pravila i utvrđenog godišnjeg finansijskog plana, Odbor Agencije donosi odluku o utvrđivanju iznosa naknada za licence za odnosnu godinu.

Ova pravila stupaju na snagu danom donošenja i biće objavljena na Web strani Agencije.

Stupanjem na snagu ovih pravila prestaju da važe Pravila za utvrđivanje naknada energetskih subjekata za finansiranje Agencije broj 04/313 od 28.06.2004.godine.

 

Broj: 05/31-1
Podgorica, 13.01.2005. god.

ODBOR REGULATORNE AGENCIJE ZA ENERGETIKU

 

PREDSJEDAVAJUĆI ODBORA
Branko Kotri, s.r.